IFICI (NHR 2.0) in Portugal: wie komt in aanmerking en hoe vraagt u het aan

Ruim tien jaar lang trok de Portugese regeling voor niet-gewone inwoners (Residente Não Habitual, of NHR) duizenden buitenlanders aan met een lage belasting op Portugese salarissen en belastingvrij buitenlands inkomen. In 2024 sloot de regeling voor nieuwe aanvragers. In de plaats daarvan kwam IFICI, de Incentivo Fiscal à Investigação Científica e Inovação (fiscale stimulans voor wetenschappelijk onderzoek en innovatie), vaak "NHR 2.0" genoemd. De naam klinkt royaal, maar IFICI is veel beperkter dan NHR: de regeling beloont specifieke functies, niet simpelweg een verhuizing naar Portugal. Deze gids legt uit wat er met NHR is gebeurd, wie in 2026 in aanmerking komt voor IFICI, wat de regeling dekt en hoe u aanvraagt zonder de termijn te missen.

Wat er met de oude NHR-regeling is gebeurd

De Portugese begroting voor 2024 (Lei n.º 82/2023) schafte NHR per 1 januari 2024 af. Sindsdien geldt:

• Bestaande NHR-houders behouden het. Als u geregistreerd was, houdt u de voordelen voor de rest van uw periode van 10 jaar. Er verandert niets totdat die periode afloopt.
• Een overgangsperiode is gesloten. Mensen die uiterlijk 31 december 2024 fiscaal inwoner werden, konden zich nog registreren als zij eind 2023 (of 10 oktober 2023, afhankelijk van het document) al iets hadden als een arbeidscontract of de toezegging daarvan, een huurcontract of koopovereenkomst voor een woning, een kind ingeschreven op een Portugese school, of een verblijfsvisum of verblijfsvergunning (toegekend of aangevraagd). Registratie voor die groep moest uiterlijk 31 maart 2025 gebeuren.
• Nieuwkomers sindsdien kunnen geen NHR meer krijgen. Als u in 2026 verhuist, is IFICI de enige regeling van dit type, en alleen als uw functie kwalificeert.

Ter herinnering: NHR belastte kwalificerend Portugees arbeidsinkomen uit activiteiten met een "hoge toegevoegde waarde" tegen 20%, stelde veel soorten buitenlands inkomen vrij en belastte vanaf 2020 buitenlandse pensioenen tegen 10%. Wie vóór april 2020 was geregistreerd, kon op grond van overgangsregels kiezen voor behoud van de eerdere volledige vrijstelling voor pensioenen.

Wat IFICI biedt

IFICI is vastgelegd in artikel 58.º-A van het Estatuto dos Benefícios Fiscais (EBF, het statuut van fiscale voordelen) en uitgewerkt in Portaria n.º 352/2024/1 van 23 december 2024. De regeling geldt voor mensen die vanaf 1 januari 2024 fiscaal inwoner worden. De voordelen zijn:

• Vast IRS-tarief van 20% op netto inkomen uit loondienst (categorie A) en uit zelfstandige arbeid (categorie B) dat in Portugal is verdiend met de kwalificerende activiteit. U kunt ervoor kiezen dit inkomen in plaats daarvan tegen de normale progressieve tarieven te laten belasten als dat lager uitvalt.
• Vrijstelling voor het meeste inkomen uit buitenlandse bron. Buitenlands inkomen uit loondienst, zelfstandige arbeid, beleggingen (categorie E), verhuur (categorie F) en vermogenswinsten (categorie G) is in het algemeen vrijgesteld. Het vrijgestelde inkomen telt wel mee om het tarief over uw overige belastbare inkomen te bepalen; dit heet vrijstelling met progressievoorbehoud.
• 10 opeenvolgende jaren, gerekend vanaf het jaar waarin u inwoner wordt.
• Vanaf het begin 20% inhouding. Zodra u hebt aangevraagd, kan uw werkgever of opdrachtgever 20% IRS inhouden als u bewijs van uw aanvraag laat zien. Wordt de aanvraag later afgewezen, dan wordt het inkomen bij de aanslag op uw aangifte tegen de normale tarieven belast.

De uitzonderingen zijn belangrijk:

• Pensioenen zijn niet vrijgesteld. Pensioeninkomen (categorie H) staat niet op de lijst van vrijgesteld buitenlands inkomen.
• Landen op de zwarte lijst. Buitenlands inkomen van elke categorie dat wordt betaald door een entiteit in een land of gebied op de Portugese lijst van belastingparadijzen, wordt belast tegen 35%.
• Alleen inkomen uit de kwalificerende activiteit krijgt 20%. Ander Portugees inkomen, zoals huur uit een appartement in Lissabon of een tweede, niet-kwalificerende baan, wordt volgens de normale regels belast.

Ter vergelijking: de normale IRS-tarieven voor inwoners lopen in 2026 van 12,5% tot 48%, plus een solidariteitstoeslag op zeer hoge inkomens.

Wie in aanmerking komt voor IFICI

U moet aan alle volgende voorwaarden voldoen:

1. U wordt fiscaal inwoner van Portugal in het jaar waarin u de regeling wilt laten ingaan. Zie onze gids over fiscale woonplaats voor hoe het inwonerschap wordt bepaald.
2. U was in geen van de vijf voorgaande jaren fiscaal inwoner van Portugal.
3. U oefent een van de hieronder genoemde kwalificerende activiteiten uit, voor een kwalificerende organisatie.
4. U hebt nooit NHR gehad, hebt niet eerder IFICI gehad en hebt niet gekozen voor de regeling Programa Regressar voor terugkerende emigranten (artikel 12.º-A van de IRS-code).

Kwalificerende activiteiten en wie ze toetst

"Hooggekwalificeerde beroepen"

Voor de categorieën (c)(i) en (c)(ii) somt bijlage I van Portaria 352/2024/1 de in aanmerking komende beroepen op volgens de Portugese beroepscode:

• bestuurders en algemeen directeuren van bedrijven, administratieve en commerciële directeuren, directeuren productie en gespecialiseerde diensten;
• specialisten in natuurwetenschappen, wiskunde en techniek (met uitzondering van architecten, planologen, landmeters en ontwerpers, al vallen ontwerpers van industriële producten en apparatuur er wel onder);
• artsen;
• docenten aan universiteiten en het hoger onderwijs;
• ICT-specialisten.

U hebt ook een doctoraat nodig, of een bachelor- of masterdiploma plus ten minste drie jaar aantoonbare werkervaring. Bestuursleden, managers en algemeen directeuren van de kwalificerende bedrijven tellen ook mee.

Voor categorie (d) hebben AICEP en IAPMEI hun eigen lijsten van gekwalificeerde functies en relevante economische sectoren gepubliceerd. Die lijsten zijn iets ruimer en omvatten bijvoorbeeld specialisten in financiën en boekhouding en technici in wetenschap en techniek.

Arbeidscontract vs freelance

Volgens de veelgestelde vragen van de belastingdienst betekent een "functie" (posto de trabalho) een arbeidscontract. Een overeenkomst van opdracht kwalificeert niet voor die categorieën. Bestuursleden en managers vallen er afzonderlijk onder. Als u werkt op basis van recibos verdes (facturen als zelfstandige), controleer dan zorgvuldig of uw categorie dat toestaat voordat u op het tarief van 20% rekent.

Wie meestal niet in aanmerking komt

• Gepensioneerden. IFICI is gekoppeld aan werk, en pensioenen zijn niet vrijgesteld. Een gepensioneerde die nu naar Portugal verhuist, wordt volgens de normale regels belast: buitenlandse pensioenen tegen de progressieve IRS-tarieven, met verlichting op grond van een eventueel belastingverdrag.
• Mensen die op afstand werken voor buitenlandse werkgevers zonder band met een kwalificerende Portugese organisatie.
• Iedereen die eerder NHR had, ook als dat jaren geleden was.

Hoe en wanneer u aanvraagt

Iedere aanvrager vraagt op dezelfde plek aan, ongeacht welke organisatie de activiteit toetst.

1. Word inwoner en registreer u. U hebt een NIF (número de identificação fiscal, uw fiscale nummer) nodig en uw adres in Portugal moet bij de belastingdienst zijn geregistreerd, plus toegang tot de Portal das Finanças.
2. Verzamel documenten. Afhankelijk van uw categorie kunnen dit zijn: uw arbeidscontract, een actueel uittreksel uit het handelsregister (voor bestuursleden), uw contract voor een onderzoeksbeurs, bewijs van uw kwalificaties, en een verklaring van het bedrijf waarin het bevestigt dat het aan de eisen voldoet (voor de categorieën b, d en e).
3. Dien de aanvraag in op de Portal das Finanças: Cidadãos > Serviços > Benefícios Fiscais > Inscrição no IFICI > Entregar Pedido. Dit moet uiterlijk 15 januari van het jaar nadat u inwoner bent geworden. Als u in 2026 inwoner bent geworden, is de termijn 15 januari 2027. Als u meer dan één kwalificerende activiteit uitoefent die door verschillende organisaties wordt getoetst, dient u voor elke activiteit een aparte aanvraag in.
4. Geef uw werkgever bewijs, zodat die 20% kan inhouden.
5. Controle. FCT, AICEP, IAPMEI, ANI of Startup Portugal rapporteren uiterlijk 15 februari aan de AT. Voor hooggekwalificeerde beroepen (categorie c) uploadt u geen documenten. In plaats daarvan ontvangt uw werkgever uiterlijk eind februari een verzoek om bevestiging in zijn omgeving op de Portal das Finanças en moet hij dat uiterlijk 15 maart bevestigen.
6. Controleer de uitkomst. Uiterlijk 31 maart toont de AT de status van uw registratie in uw omgeving op de Portal das Finanças, en kunt u een bewijs downloaden.
7. Doe aangifte. Dien elk jaar Anexo L in bij uw IRS-aangifte (Modelo 3) om het inkomen aan te geven dat onder de regeling valt. Zie onze gids over de IRS-belastingaangifte.

Als u zich te laat registreert, geldt IFICI vanaf het jaar waarin u zich registreert tot het einde van de oorspronkelijke periode van 10 jaar. In het voorbeeld van de AT zelf krijgt iemand die in 2025 inwoner werd maar pas in januari 2029 aanvraagt, zes jaar (2029–2034) in plaats van tien.

De status 10 jaar behouden

• Elk jaar moet u fiscaal inwoner van Portugal zijn en nog inkomen verdienen met een kwalificerende activiteit.
• Van baan wisselen: u behoudt het voordeel als de nieuwe kwalificerende activiteit binnen zes maanden na het einde van de oude begint. Meld wijzigingen uiterlijk 15 januari van het volgende jaar. Als een andere organisatie de nieuwe activiteit moet toetsen, of een ander bedrijf die moet bevestigen, dient u een nieuwe aanvraag in. De termijn van 10 jaar begint niet opnieuw.
• Onderbrekingen: als u de regeling een of meer jaren niet gebruikt, bijvoorbeeld omdat u Portugal hebt verlaten, kunt u haar voor de resterende jaren hervatten als u opnieuw inwoner wordt en terugkeert naar een kwalificerende activiteit.
• Administratie: bewaar uw onderbouwende documenten, want de AT kan erom vragen.

NHR vs IFICI in één oogopslag

Een voorbeeld

Alleen ter illustratie, met ronde getallen en zonder rekening te houden met aftrekposten en sociale zekerheid. Stel dat een software-engineer met een masterdiploma en vijf jaar ervaring in 2026 naar Portugal verhuist om te werken voor een kwalificerend, exportgericht techbedrijf. Het netto kwalificerende salaris is €80.000. Tegen 20% komt dat neer op ongeveer €16.000 IRS. Volgens de normale progressieve tarieven zou de rekening over hetzelfde inkomen aanzienlijk hoger zijn. Als de engineer ook dividenden ontvangt uit een buitenlands land dat niet op de zwarte lijst staat, zijn die dividenden in Portugal in het algemeen vrijgesteld. De gepensioneerde ouder van de engineer, die tegelijkertijd verhuist, krijgt zo’n voordeel niet voor zijn of haar buitenlandse pensioen.

Hoe een boekhouder kan helpen

IFICI is genadeloos op details. Of u in aanmerking komt, hangt vaak af van de fiscale positie van uw werkgever, de sectorcode of het exportaandeel, wat u zelf niet gemakkelijk kunt controleren. Ook komt de termijn van 15 januari na een verhuizing halverwege het jaar snel dichterbij. Een contabilista certificado (gecertificeerde boekhouder) die de regeling kent, kan:

• controleren of uw functie en werkgever in een categorie passen voordat u tekent of verhuist;
• de aanvraag voorbereiden, de bevestigingen met uw werkgever afstemmen en eventuele wijzigingen in uw functie afhandelen;
• elk jaar Anexo L indienen en buitenlands inkomen correct behandelen, inclusief kwesties rond landen op de zwarte lijst en belastingverdragen.

Hebt u hulp nodig, dan kunt u boekhouders vergelijken die werken met cliënten onder NHR en IFICI en vragen hoeveel IFICI-aanvragen zij hebben afgehandeld.