Hoe crypto in Portugal wordt belast (gids 2026)

Portugal stond vroeger bekend als belastingparadijs voor crypto. Dat veranderde met de Staatsbegroting 2023 (Lei n.º 24-D/2022), die met ingang van 1 januari 2023 een eigen regime voor cryptoactiva invoerde in de IRS (imposto sobre o rendimento das pessoas singulares, de Portugese inkomstenbelasting). Het regime is in 2026 nog steeds van kracht, en de Staatsbegroting 2026 (Lei n.º 73-A/2025) heeft het niet gewijzigd. Wat in 2026 wel is veranderd, is de zichtbaarheid: onder nieuwe EU-rapportageregels melden cryptoplatforms hun in Portugal wonende gebruikers nu aan de belastingdienst.

Deze gids legt uit hoe de regels werken voor particulieren die fiscaal inwoner van Portugal zijn, voor het inkomensjaar 2025 (aangifte in 2026) en het inkomensjaar 2026 (aangifte in 2027). Weet u niet zeker of u inwoner bent, begin dan met onze gids over fiscaal inwonerschap in Portugal.

Wat geldt als cryptoactivum

Fiscaal is een cryptoactivum (criptoativo) elke digitale weergave van waarde of rechten die elektronisch kan worden overgedragen of opgeslagen met behulp van distributed-ledgertechnologie (zoals een blockchain) of vergelijkbare technologie. Daaronder vallen Bitcoin, Ether, altcoins en stablecoins.

Twee belangrijke uitzonderingen:

• NFT's zijn uitgesloten. De wet sluit cryptoactiva uit die uniek zijn en niet uitwisselbaar met andere cryptoactiva, dus de onderstaande cryptoregels gelden niet voor echte NFT's. Hoe de verkoop van een NFT dan wel wordt belast, hangt af van de feiten, dus laat u adviseren als NFT's een wezenlijk deel van uw activiteit zijn.
• Cryptoactiva die effecten zijn (bijvoorbeeld getokeniseerde aandelen) worden belast volgens de gewone regels voor effecten, niet volgens het cryptoregime. De hieronder beschreven 365-dagenuitsluiting geldt daar niet voor.

De drie manieren waarop crypto-inkomen kan worden belast

De Portugese IRS deelt inkomen in categorieën in. Crypto kan in drie daarvan terechtkomen:

Samentelling (englobamento) betekent dat het inkomen bij uw overige inkomen wordt opgeteld en belast tegen de progressieve IRS-tarieven. Voor 2026 lopen die van 12,5% tot 48% (het toptarief geldt boven €86.634 belastbaar inkomen). Samentellen is alleen zinvol als uw marginale tarief onder 28% ligt, en als u ervoor kiest voor één winst in categorie G, geldt het ook voor uw andere winsten in categorie G waarvoor de optie bestaat.

Vermogenswinst: de 365-dagenregel

Dit is de regel waar de meeste particuliere beleggers mee te maken hebben.

• Korter dan 365 dagen aangehouden: de winst (verkoopwaarde min verkrijgingsprijs en de noodzakelijke kosten van aan- en verkoop, zoals fees) wordt belast tegen 28%.
• 365 dagen of langer aangehouden: de winst is uitgesloten van belasting, en verliezen op die verkopen kunnen evenmin worden gebruikt.
• Crypto gekocht vóór 2023: de bezitsperiode vóór 1 januari 2023 telt mee, dus munten die vóór 2022 zijn gekocht, waren al langer dan 365 dagen in bezit toen het regime begon.

FIFO, per platform

Bij verkoop worden de munten die u het eerst hebt gekocht geacht het eerst te zijn verkocht (FIFO, "first in, first out"). Hebt u crypto bij meer dan één exchange of bewaarder, dan wordt FIFO voor elk afzonderlijk toegepast. Bewaar volledige aankoopgegevens voor elk platform en elke wallet, want de belastingdienst kan de marktwaarde hanteren als die de opgegeven verkoopwaarde onjuist vindt.

Crypto-naar-crypto-swaps

Wisselt u het ene cryptoactivum om voor een ander (BTC voor ETH, of een munt voor een stablecoin), dan is er geen belasting op het moment van de swap. De munten die u ontvangt nemen de verkrijgingsprijs over van de munten die u hebt ingeruild. De belasting wordt later berekend, wanneer u crypto vervreemdt tegen euro's of een andere valuta, of tegen goederen of diensten.

Een valkuil voor langetermijnhouders: de wet laat de verkrijgingsprijs doorschuiven, maar zegt niet uitdrukkelijk of ook de bezitsperiode doorloopt. In een bindend fiscaal advies uit 2025 aanvaardde de belastingdienst dat het omzetten van een lang aangehouden munt in een stablecoin, uitsluitend als tussenstap naar uitbetaling in euro's, de klok niet opnieuw liet lopen, maar zulke adviezen binden de belastingdienst alleen voor de specifieke feiten. Hangt uw 365-dagenuitsluiting af van een swap, overleg dan met een belastingadviseur voordat u verkoopt.

Verliezen

Kortetermijnverliezen zijn alleen nuttig als u kiest voor samentelling; in dat geval kunnen netto verliezen in categorie G worden voortgewenteld naar de volgende vijf jaar. Verliezen worden genegeerd als de wederpartij onder een duidelijk gunstiger belastingregime valt (een jurisdictie op de "zwarte lijst").

Voorbeeld (ronde getallen, alleen ter uitleg)

1. In maart 2025 koopt u 1 BTC voor €40.000 op een EU-exchange.
2. In juni 2025 wisselt u de helft om voor ETH. Geen belasting: de ETH krijgt een verkrijgingsprijs van €20.000.
3. In december 2025 verkoopt u de ETH voor €26.000 en betaalt u €100 aan fees. U hield de positie (gerekend vanaf maart) korter dan 365 dagen aan, dus de winst van €5.900 wordt belast tegen 28%: ongeveer €1.652, aan te geven in uw aangifte over 2025 die u in 2026 indient.
4. In mei 2026 verkoopt u de resterende 0,5 BTC voor €30.000. Langer dan 365 dagen aangehouden, dus de winst van €10.000 is uitgesloten. U geeft die nog steeds aan in Anexo G1 van uw aangifte over 2026.

Wanneer de gunstige regels niet gelden

Zowel het uitstel bij swaps als de 365-dagenuitsluiting vervallen als u, of de persoon of entiteit die u betaalt, geen fiscaal inwoner is van een EU- of EER-staat of van een land dat een belastingverdrag of een overeenkomst inzake uitwisseling van belastinginformatie met Portugal heeft. In de praktijk is dit van belang bij transacties met wederpartijen of platforms die in zulke jurisdicties zijn gevestigd; het IRS-formulier heeft een aparte tabel (Anexo G, quadro 18B) voor deze gevallen, ongeacht de bezitsperiode.

Portugal verlaten: de vertrekheffing

Houdt u op fiscaal inwoner van Portugal te zijn, dan wordt u geacht al uw crypto op die datum tegen marktwaarde te hebben verkocht. Munten die u 365 dagen of langer hebt aangehouden blijven uitgesloten, maar winst op munten die u korter hebt aangehouden wordt belast. Houd hier rekening mee bij het plannen van een verhuizing naar het buitenland.

Staking, uitlenen en ander crypto-inkomen

Elke vorm van vergoeding uit crypto-operaties, zoals stakingbeloningen of rente op uitlenen, is inkomen uit vermogen (categorie E). Het wordt belast tegen 28%, met de optie tot samentelling, en er wordt geen bronheffing op ingehouden.

Het belangrijkste punt: wordt u in crypto betaald, dan is er op dat moment geen belasting. De munten worden belast als vermogenswinst wanneer u ze later vervreemdt. Alleen beloningen die u ontvangt in euro's, een andere valuta of een andere niet-cryptovorm worden belast in het jaar van ontvangst. Ook hier geldt het uitstel niet als een van beide partijen inwoner is buiten de EU/EER in een jurisdictie zonder verdrag of informatie-uitwisselingsovereenkomst.

Crypto als onderneming: mining, validatie en trading

De IRS-wet behandelt het uitgeven van cryptoactiva, inclusief mining, en het valideren van cryptotransacties via consensusmechanismen als commerciële activiteiten (categorie B). Andere crypto-operaties kunnen ook ondernemingsinkomen zijn als ze als onderneming worden uitgeoefend in plaats van als particuliere belegging; er is geen cijfermatige toets, dus hoe vaak u handelt, hoe georganiseerd u bent en of het uw hoofdinkomen is, spelen allemaal mee.

Zit u in het regime simplificado (jaarlijkse omzet in categorie B tot €200.000), dan is het belastbare deel:

• 15% van het inkomen uit crypto-operaties;
• 95% van het inkomen uit mining.

Dat belastbare bedrag wordt vervolgens opgeteld bij uw overige inkomen en belast tegen progressieve tarieven. Inkomen uit crypto wordt verantwoord wanneer u de crypto verkoopt, en het ontvangen van crypto in ruil voor crypto wordt ook hier op dat moment niet belast. Het beëindigen van de activiteit of het verlaten van Portugal geldt als een verkoop. Bij contabilidade organizada gelden de normale boekhoudkundige regels. Een ondernemingsactiviteit brengt ook verplichtingen mee, zoals het aanmelden van de activiteit bij de belastingdienst en de sociale zekerheid, wat wordt behandeld in onze gids voor zzp'ers.

Zegelrecht op crypto

Zegelrecht (imposto do selo) is in twee gevallen van toepassing op crypto:

• Schenkingen en erfenissen: 10% van de waarde van om niet overgedragen crypto, als de crypto wordt aangehouden bij een in Portugal gevestigde entiteit, de overledene woonplaats had in Portugal, of (bij schenkingen) de ontvanger woonplaats heeft in Portugal. Echtgenoten en ongehuwde partners (unidos de facto), afstammelingen en bloedverwanten in de opgaande lijn zijn vrijgesteld, maar de overdracht moet nog steeds worden gemeld.
• Fees en provisies: 4% over provisies die worden berekend door of via aanbieders van cryptoactivadiensten, als de aanbieder of de klant woonplaats heeft in Portugal. Dit wordt normaal gesproken door de aanbieder geïnd.

Hoe u crypto aangeeft in uw IRS-aangifte

Crypto wordt aangegeven in uw jaarlijkse IRS-aangifte (Modelo 3), in te dienen tussen 1 april en 30 juni van het volgende jaar. De belangrijkste bijlagen:

Voor elke verkoop hebt u de aankoop- en verkoopdata en -waarden nodig, de fees, het fiscale nummer of land van het platform, en het land van de wederpartij. Of een winst die via een buitenlandse exchange is behaald in Anexo G of Anexo J thuishoort, is niet altijd eenduidig; volg het advies van uw boekhouder en wees consequent. Onze gids over de IRS-aangifte behandelt de rest van het aangifteproces.

Rapportage door exchanges: DAC8 is nu van kracht

Portugal heeft de DAC8-richtlijn van de EU (Richtlijn (EU) 2023/2226) omgezet via Lei n.º 26/2026 van 3 juni 2026, met ingang van 1 januari 2026. Aanbieders van cryptoactivadiensten moeten informatie over hun in Portugal wonende gebruikers en hun transacties uiterlijk 31 mei van elk jaar over het voorgaande kalenderjaar aan de belastingdienst melden, dus de eerste meldingen, over 2026, moeten uiterlijk 31 mei 2027 binnen zijn. De boetes voor aanbieders lopen van €2.000 tot €22.500, en de gegevens worden uitgewisseld met andere belastingdiensten in de EU. Reken erop dat de belastingdienst deze meldingen naast uw aangifte legt.

Hoe een boekhouder kan helpen

Crypto is een van de gebieden waar een specialist zichzelf het snelst terugverdient. Een gecertificeerd boekhouder (contabilista certificado) of belastingadviseur kan:

• uw kostprijs reconstrueren met FIFO per platform op basis van exports van exchanges en wallethistorie;
• beoordelen of uw activiteit particuliere belegging (categorie G) of onderneming (categorie B) is;
• nagaan of samentelling uw aanslag verlaagt en verliesverrekening regelen;
• de timing van verkopen en van een verhuizing naar het buitenland plannen rond de 365-dagenregel en de vertrekheffing;
• nagaan of een NHR- of IFICI-status voor u iets verandert (zie onze gids over IFICI en NHR);
• Anexos G, G1, J, E of B correct invullen.

Handelt u actief, ontvangt u stakinginkomen of doet u aan mining, dan kunt u boekhouders vergelijken die gespecialiseerd zijn in IRS en hun vooraf vragen hoe zij met cryptoadministratie omgaan.

Deze gids is algemene informatie op basis van de regels die gelden op 2 oktober 2026, geen belastingadvies.